Motšhelo o Mofsa wa Mmušo wa 'Solar' go Bahumi: Na go Tla ba le Lekgetho la Eskom la R150 go Thuso ya gago ya SASSA ya R390 ka 2026?

MAHLO-A-KOPANE Moranang 2026: Ge mmušo o ntše o rerišana ka motšhelo o mofsa wa ‘Solar’ go malapa a humilego, dinyakišišo tša rena di utolla tšhošetšo e utologilego go baamogedi ba SASSA: lekgetho le le ka bago R150 la ‘Tlhokomelo ya Neteweke’ leo le reretšwego go thiba sekoloto sa Eskom sa R500 bilione. Se se ka tloša mo e ka bago 40% ya thuso ya SRD ya R390.

Sebere sa ‘Solar Tax’: Ke ka baka la eng Mang le Mang a Bolela ka Taba ye e Sele

Tšhišinyo ya morago bjale yeo e tšhošago Afrika Borwa ka Moranang 2026 ke seo se bitšwago ‘Solar Tax.’ Ke leano la go lefiša makgetho malapa le dikwebo tšeo di ikgethetšego go tlogela mohlagase wa mmušo ka baka la go tima-tima ga wona gomme ba tsenya diphanele tša letšatši. Letlotlo la Bosetšhaba le tliša kgopolo ye ka baka la gore Eskom e tšwa madi a mantši. Eupša ge batho ba sa ngangisana ka gore na go lokile go lefiša motho ka baka la go ikemela ka matla, ke dumela gore ye ke tšitširipe e kotsi go Maafrika Borwa a dimilione tše 9.1 ao a phelago ka thuso ya SASSA SRD ya R390.

Kanegelo ya nnete ga se ya gore bahumi ba lefa kudu. Ke gore ke mang yo a šetšego a rwele morwalo wa go palelwa ga Eskom. Ge bahumi ba tšwa mo netewekeng ya mmušo, Eskom e šala le sehlopha se senyenyane sa bareki le thaba ya dikoloto tšeo di ka fihlelego R500 bilione ka 2026. Mmušo o tlaletšwe. Ba ka se felele ka motšhelo wa solar feela. Sepheo sa bona sa nnete e tla ba dimilione tša batho bao ba se nago kgetho ge e se go šala ba golagane le mohlagase wa mmušo, bona batho bao ba hlokago sente e nngwe le e nngwe ya thuso ya bona ya SASSA gore ba kgone go ja.

Go Hlalosa ‘Grid Maintenance Levy’ ya R150: Leano la Eskom la ka thoko la go Lefiša Badiidi

Lekgetho la ‘Tlhokomelo ya Neteweke’ (Grid Maintenance Levy) ke tefo e mofsa ya go ya ka kgwedi yeo molaodi, NERSA, a e lebeletšego go lelapa le lengwe le le lengwe le le golagantšwego le neteweke. Ga go taba gore o diriša mohlagase o mokae. Go ya ka ditokumente tša mathomo, lekgetho le le ka ba mo e ka bago R150 ka kgwedi.

Ye ga se paka ya mohlagase wo o o dirišitšego. Ke tefo feela ya “tshwanelo” ya go ba o golagantšwe le thapo. Go moamogedi wa SASSA, se ke masetlapelo. Lekgetho la R150 le ja 38.5% ya thuso ya kgwedi le kgwedi ya SRD ya R390. Go bolela nnete, se se fediša koketšo le ge e le efe ye nnyane yeo mmušo o e filego go feta mengwaga. Bahlabeledi ba mmušo ba bitsa se gore ke “grid stability,” eupša a re bolele nnete: ke motšhelo wo o gobatšago badiidi. Dinyakišišo tša go tšwa go Institute for Economic Justice di bontšha gore malapa a badiidi a šetše a diriša karolo e kgolo kudu ya letseno la bona go matla a motheo. Ngaka Lerato Molefe o hlalositše se gabotse ge a re ye ga se tefo ya tlhokomelo, ke motšhelo wa bohloki wo o gapeletšago bao ba lego kotsing go lefa dikoloto tša mengwaga ya bomenetša ka gare ga Eskom.

Dinomoro ga di Rate: Ka moo 40% ya Thuso ya gago ya R390 e Tlogo Nyelela

Ge re lebelela dipalo, boemo bo mpefetše. Ka Moranang 2026, thuso ya SRD ke R390. Go ya ka Stats SA, o hloka bonyane R760 feela go reka dijo tšeo di lekanego gore o phele. Thuso ye e šetše e ka akaretša seripa feela sa tšhelete yeo.

Bjale, tloša lekgetho leo la Eskom la R150. O šala ka R240 kgwedi ka moka. Yeo ke R8 ka tšatši. Ga ke tsebe gore go letetšwe gore mang kapa mang a lefe dijo, dinamelwa, le airtime ka R8 ka tšatši. Ga go kgonege. Go dira gore dilo di tšwe tseleng, go na le koketšo ya ditheko tša 12.5% yeo e tlago gare ga 2026. Se ke sefadi sa bobedi seo se dirago gore bophelo e be lora le lebe. O tla swanela ke go ba le šedi kudu ka tšhelete ya gago, ka gona netefatša gore o hlahloba Ditšatši tša Tefo go rulaganya kgwedi ya gago ka kelohloko.

Tsheka-tsheko ya rena: Kgetho ya Pholisi ya go Imela bao ba Lego Kotsing

Koketšo ye ya ditheko ga se kotsi feela ya tša boiphedišo. Ke kgetho yeo e tšerwego ke Mmušo wa Kopanelo ya Bosetšhaba (GNU). Ge ba lebane le khampani yeo e palelwago le bakgethi ba bahumi bao ba yago go solar, mmušo o tšea tsela ye bonolo. Ba gatelela badiidi ka gobane go bonolo go feta go lokiša bomenetša bjoo bo lego ka gare ga Eskom.

Sebakeng sa go fokotša bomenetša kapa go lokiša sekoloto, naga e hlama thulaganyo ya magato a mabedi. Bahumi ba hwetša mohlagase wo o hlwekilego, wo o ka botwago woo ba iphetšego wona. Badiidi ba šala ba kgakgetše le neteweke yeo e pshatlegago, yeo e bitšago tšhelete ye ntši yeo ba sa kgonego go e lefela. Se se kwala bjalo ka go eka morero ka moka wa dithuso tša leago. Thuso ya R390 e swanetše go ba letlooa la tšhireletso, eupša e fetolwa tsela ya go lefa diphošo tša Eskom.

Moo o ka Itokišetšago: Thlahlo ya go Phologa ya 2026 ya go hlatloga ga Ditheko tša Eskom

Re swanetše go lwantšha dipholisi tše, eupša ka nako ye, o swanetše go šireletsa potla ya gago. Tše ke ditsela tšeo baamogedi ba SASSA ba ka lekago go swarana le tšhošetšo ye:

Dira tsheka-tsheko ya mohlagase: Ntšha dilo ka moka di-plug-ung ge o sa di diriše. Di-charger, di-TV, le di-microwave di diriša mohlagase o bitšwago “phantom power” woo o oketšegago.
Diriša Kgase kapa Parafene (Ka kelohloko): Go apea ka setofo se senyenyane sa kgase go ka ba cheap go feta go diriša plate ya mohlagase, kudu-kudu dijo tšeo di tšeago nako ye telele bjalo ka paphe.
Laola geyser ya gago: Ge o na le yona, e tšhume feela iri e tee ka tšatši. Ke yona e jago mohlagase kudu ka gare ga ntlo.
Abelanang morwalo: Bolela le baagišani ka go abelana ditshenyagalelo tša go tlatša (charge) megala kapa go diriša lebone le tee la solar ge e ba yo mongwe a na le lona.
Diriša Prepaid: O seke wa ba le akhaonto ya mohlagase. Prepaid e go dumelela go reka R20 ka nako e tee gore o seke wa šala le sekoloto seo o ka se kgonego go se lefa.
Kgopela Thušo ya Badiidi (Indigent Support): Se ke sa bohlokwa. Eya ofising ya gago ya masepala o ingwadiše bakeng sa thuso ya badiidi. E go fa mohlagase o itšego wa mahala kgwedi le kgwedi. Ge thuso ya gago e na le mathata, dira SRD Status Check go netefatša gore dipampiri tša gago di lokile pele o eya masepaleng.

FAQs

Na lekgetho la Eskom la R150 le tla ntšhwa ka tsela ya thwii go tšwa go thuso ya ka ya SASSA?

Aowa, le ka se tšwe ka tsela ya thwii. Go na le moo, e tla ba tefo yeo e beilwego godimo ga tšhelete ya gago ya masepala kapa selo seo o swanetšego go se lefa pele o ka reka diyuniti tša prepaid. Le ge e se phokoletšo ya thwii, sephetho ke se tee: o na le R150 e nnyane ya go reka dijo.

Ke eng ‘Solar Tax’ gomme na e a nkgwatha bjalo ka moamogedi wa thuso?

Solar Tax e lebantšwe go batho bao ba nago le diphanele tša solar. Mohlomongwe o ka se e lefe ka bowena, eupša e bohlokwa gobane e bontšha gore mmušo o tsoma madi ka mafolofolo. Go hlokega madi moo ke gona go ba gapeletšago go hlama ditefo tše dingwe, bjalo ka lekgetho la R150, leo le tlogo go ama.

Na lekgetho la R150 le koketšo ya ditheko tša mohlagase tša 2026 di netefaditšwe?

Go tloga ka Moranang 2026, tše di sa rerišanwa ke NERSA. Le ge go le bjalo, baitseanape ba bantši ba letetše gore di tla fetisšwa ka baka la gore Eskom e hloka madi. Go kaone go thoma go rulaganyetša se bjale go feta go tšhošwa ke sona ge se fihla.

Nka hwetša bjang mohlagase wa motheo wa mahala go tšwa masepaleng wa ka?

O swanetše go eya ofising ya masepala wa selegae o kope fomo ya ‘indigent support’. Sepela le ID ya gago, bohlatse bja moo o dulago gona, le sesupo sa gore o amogela SASSA. Dimilione tša batho di a swanela go hwetša mohlagase wo eupša ga ba tsebe gore o gona.

Thuso ya ka ya SRD e abilwe ka gore ga ke swanelege. Na nka sa hwetša thušo ka mohlagase?

Ee, o ka no swanela ke go hwetša thušo ya masepala le ge SASSA e go ganne. Eupša go bonolo kudu ge thuso ya gago e le gabotse. Ge o bona eka SASSA e dirile phošo, diriša Thlahlo ya go Ipelaetša (Appeals Guide) go leka go lokiša boemo bja gago.