Go Nyatšwa ka R20: Ke ka Baka La Eng Koketšo ya SASSA ya Tekanyetšo ya 2026 e ka se Go Phološe go Molao o Mofsa wa 'Bohlatse bja Bohloki'

Polelo ya Tekanyetšo ya 2026 e tliša koketšo ya R20 go thitlo ya SRD (R390) eupša e tsenya tirišong molao o mofsa wa ‘Bohlatse bja Bohloki’ o kotsi. Ithute gore ke ka baka la eng sistemo ye mofsa ya go sekaseka ditseno e ka go kgaola le gore o ka itšhireletša bjang gore o se lahlegelwe ke thitlo ya gago.

Bombe ya Tekanyetšo ya 2026: Koketšo ya R20 le Molao o Mofsa o Thata

Polelo ya Tekanyetšo ya Ditšhelete ya Bosetšhaba ya Dibatsela 2026 e tlogetše batho ba dimilione tše 8.8 ba ba ithekgetšego ka thitlo ya SRD ba ikwa ba lahlilwe. Tona ya Ditšhelete o boditše sechaba ka koketšo ye e letetšwego ka nako ye telele, eupša a re bolele nnete: ke R20 feela. Se se phagamiša tšhelete ya kgwedi le kgwedi go tloga go R370 go ya go R390 go tloga ka Moranang 2026. Le ge sente efe kapa efe ya tlaleletšo e thuša, koketšo ye ya 5.4% ke motlae ge o lebelela ditshenyagalelo tša bophelo mo Afrika Borwa lehono. R20 yeo e tlo be e šetše e fedile pele o e hwetša, e jelwe ke ‘Green Tax’ ye mofsa ya R2 godimo ga peterole le senkgwa seo bjale se bitšago kgauswi le R20 mabenkeleng a mantši.

Eupša se se hlabago kudu e be e se tšhelete ye nnyane yeo. E be e le sefatane seo se fihlilwego: phetogo e kgolo ya gore SASSA e phetša bjang ge eba o “ohlokile ka mo go lekanego.” Baswayi ba e bitša molao wa ‘Bohlatse bja Bohloki’ (Proof of Poverty), gomme ke phetogo e kgolo ya gore mmušo o swara bjang thušo ya leago. Go na le gore ba leke go thuša batho ba bantši ka mo go ka kgonagalago, ba aga morako wa sekgwari (digital wall) go thibela batho go tsena. Sistemo ye mofsa e diretšwe go tiiša melao ya go hwetša thitlo mo ke boifago gore dikete tša batho di tlo kgaolwa gotšhe mo sistemong. Go ikwa bjalo ka ge eka mmušo o go fa mphonyana ka letsogo le lengwe mola o diriša le lengwe go go kgarametsa ka ntle.

Go Sekaseka Molao wa ‘Bohlatse bja Bohloki’: Seo Tekolo ye Mofsa ya Ekonomi e se Bolelago

Teko ye mofsa ya ditseno (means test) e tseneletše kudu go feta tše re kilego ra di bona. Nakong e fetilego, SASSA e be e lebelela kudu ditefo tša UIF kapa tšhelete ye ntši ka polokelong ya gago ya panka. Se se a fetoga. Go ya ka ditokumente tša Lefapha la Tlhabollo ya Leago (DSD), sistemo ye mofsa e thoma go šoma ka Moranang 2026 gomme e tlo be e beile leihlo dilo tšohle.

sa mathomo, SASSA e hwetša phihlelelo ya nako ya nnete (real-time access) go dintlha tša gago tša panka. Ba ka se lebelele feela tšhelete ye e šetšego mafelelong a kgwedi. Ba tlo be ba swaya gore tšhelete e tsena gantši bjang le gore e tšwa kae. Ge motswala wa gago a go romela R100 ka e-wallet go go thuša ka mohlagase, sistemo e ka bona seo bjalo ka “lotseno” (income) gomme ya go gana. Sa bobedi, ba kgokaganya dintlha le tša Home Affairs le SARS go aga boemo bo tletšego bja ditšhelete bja mang le mang. Ba nyaka go hwetša lebaka lefe kapa lefe la go re ga o “modidi.” Stats SA e re o hloka bonyane R760 ka kgwedi bakeng sa dijo feela, eupša mmušo o go fa R390 gomme o diriša maatla a mantši go leka go go ntšha mo thitlong. Molao wo wa ‘Bohlatse bja Bohloki’ o bea kgatelelo yohle go wena go hlatsela gore ga o na selo, mola sistemo ya sekgwari e nyaka lebaka lefe kapa lefe la go go kgaola.

Boemo bja Kotsi e Kgolo: Ke Bomang ba ba Tlo Kgaolwago ke Melao ye Mofsa ya SASSA?

Ke tshwenyegile kudu ka batho ba ba šomago ekonomi ya ka thoko (informal economy). Ge o na le kgwebo ye nnyane kapa mošomo wo o sego wa semmušo, o kotsing e kgolo ya sistemo ye mofsa ya tiisatšo. Nagana ka batho ba ba rekišago merogo dikhoneng, ba ba kgoboketšago maplastiki, kapa ba ba logago meriri ka gae. Ditseno tša bona di a fetoga letšatši le letšatši. Ba ka tsenya tšhelete ye nnyane ka pankeng go e boloka e šireletšegile. Sistemo ye mofsa e ka se kwešiše seo. E tlo bona feela “ditefo tša kgafetšakgafetša” gomme ya go swaya bjalo ka motho yo a nago le ditseno tše di tiilego.

Sehlopha se sengwe se se lego kotsing ke mang le mang yo a hwetšago thušo ye nnyane go tšwa lapeng. R200 yeo e rometšwego bakeng sa dieta tša sekolo kapa mokotla wa bupi e ka ba yona ntho yeo e dirago gore thitlo ya gago ya R390 e fedišwe. Sistemo ga e na taba le pale ya tšhelete yeo. E bona feela tšhelete e tsena. Bašomi ba di-app (gig workers), bjalo ka baabi ba dijo kapa baagi ba baikemedi, le bona ba tlokotsing. O ka ba le beke e tee ye botse moo o hwenyago tšhelete e nnyane, gomme sistemo e tlo diriša beke yeo e le nngwe go go ntšha dikgwedi tše dintši. Mmušo ga o nyake go kwešiša mabaka a batho. Ba nyaka dintlha tša dipalo tšeo di ba dumelelago go re “aowa.” Ge o ka ganwa, o swanetše go lwantšha seo.

Tlhathollo ya Mmušo kgahlanong le Peformo ya Sechaba: Mahlakore a Mabedi a Tšhelete

Mmušo o re o swanetše go dira se go thibela boradia. Tona ya Ditšhelete o boletše kudu ka “go laola ditseno” le “go fediša tshenyo.” Ba bolela gore di-syndicate di utswa dibilione gomme sistemo ye ya theknolotši e tlo netefatša gore ke feela ba ba “swanetšego nnete” ba ba fago tšhelete. Ka go lebeledišiša ga bona, ba no ba ba le šedi ka tekanyetšo ye nnyane ya ditšhelete.

Eupša ge o bolela le dihlopha tša sechaba, di tletše pefelo. Ba bitša se bjalo ka “ntwa ya theknolotši kgahlanong le badiidi.” Gomme ke swanetše go dumelelana le bona. Ka nako ya Stage 8 ya load shedding le ditheko tša dijo tše di lego godimodimo, ye ke nako ye mpe kudu ya go dira gore go be thata go hwetša thušo. Dihlopha tše bjalo ka Black Sash di supile nnete ye e hlobišago dihlogo: go motho o tee yo a lekago go radia sistemo, go na le batho ba lesome ba ba hlokago nnete ba ba tlo we lwa ke molaba wo wa sekgwari. Se ga se fela phegišano ya pholisi. Ke potšišo ya gore na re swanetše go otla batho ka baka la go leka go phela ekonoming ye e pshatlegilego.

Lenaneo la Mogato: O ka Itokišetša Bjang Sistemo ye Mofsa ya Tiisatšo ya SASSA

Se se kwala se tšhoša, eupša ga se re o hlokile maatla. Ge o ithekgetše ka thitlo ye, o swanetše go itokišetša pele diphetogo di thoma ka Moranang 2026.

1. Hlokomela akhaonto ya gago ya panka: Beela leihlo kudu seo se tsenago ka akhaontong ya gago. Ge segwera kapa wa lelapa a nyaka go go thuša, ba kgopele tšhelete ya letsogo ge go kgonagala. Ditšhelete tša go romelwa ka mochine (digital transfers) le di-e-wallet di tlogela mohlala woo sistemo ye mofsa ya SASSA e tlo o dirišago kgahlanong le wena.

2. Lekola ditokumente tša gago: Netefatša gore leina la gago, nomoro ya ID, le nomoro ya mogala di swana thwi go SASSA, pankeng ya gago, le go Home Affairs. Ge go na le phošo le ge e ka ba ye nnyane, khomphutha e ka e swaya bjalo ka boradia gomme ya emiša tefo ya gago. Eya go Home Affairs kapa pankeng gona bjale go lokiša diphošo.

3. Dula o tseba maemo a gago (status): O se ke wa emela SMS yeo e ka se kego ya tla. Ithekolele maemo a gago kgwedi le kgwedi ka bowena.

4. Swara nomoro ya mogala ye e šomago: SASSA e diriša nomoro ya gago ya sellathekeng go boledišana le wena. Ge o lahlegelwa ke SIM kapa o fetola nomoro, o swanetše go tsebiša SASSA ka pela. Ge ba sa go hwetše, ba ka emiša thitlo ya gago.

5. Lwantšha go ganwa neng le neng: Ge o hwetša molaetša wa “declined”, o se ke wa no lapa. Sistemo e dira diphošo. O na le tshwanelo ya go dira boipiletšo (appeal), gantši ka gare ga matšatši a 30 go ya go 90. O swanetše go gata mogato ka pela.

FAQs

Ke bokae tšhelete ye mofsa ya semmušo ya SASSA SRD ka morago ga Tekanyetšo ya 2026?

Bjalo ka ge go tsebišitšwe Polelong ya Tekanyetšo ya Ditšhelete ya Bosetšhaba ya Dibatsela 2026, thitlo ya SRD (Social Relief of Distress) e tlo oketšega ka R20, go tloga go R370 go ya go R390 ka kgwedi. Tšhelete ye mofsa e tlo thoma go šoma go tloga ka la 1 Moranang 2026.

Molao wo mofsa wa ‘Bohlatse bja Bohloki’ wa dithitlo tša SASSA ka 2026 ke eng?

‘Bohlatse bja Bohloki’ ke lentšu le le dirišwago ke baswayi go hlalosa teko ye mofsa le ye thata ya ditseno (means test) ye e tsenywago tirišong ke SASSA go tloga ka Moranang 2026. E akaretša sistemo ya sekgwari ye e hlahlobago dintlha tša panka tša moamogedi, dintlha tša Home Affairs, le tša SARS go netefatša ditseno le dithoto ka bogale.

Melao ye mofsa ya teko ya ditseno ya SASSA e thoma neng?

Sistemo ye mofsa ya teko ya ditseno le tiisatšo e rulagantšwe go thoma ka matšatši a go fapana go tloga ka la 1 Moranang 2026. Baamogedi ba gona bjale ba tlo sekasekwa gape ka fase ga melao ye ye mofsa mo ngwageng wona woo.

Na nka lahlegelwa ke thitlo ya ka ya R390 ka baka la tšhelete ye ke e rometšwego ke ba lelapa?

Ee, ka fase ga sistemo ye mofsa, se ke kotsi e kgolo. Tlhokomelo e matlafatšwago ya akhaonto ya panka e diretšwe go swaya tšhelete yohle ye e tsenago. Le ge e le ditefo tše nnyane tše di sa tlwaelegago go tšwa go ba lelapa kapa bagwera, di ka tšewa ke sistemo bjalo ka lotseno lo lo sa tsebišwang.

Koketšo ya SASSA ya R20 e bapetšwa bjang le ditshenyagalelo tša bophelo ka 2026?

Koketšo ya R20 e ka tlase kudu ga mohlala wa go hlatloga ga ditheko tša dijo le Food Poverty Line ya semmušo, yeo Stats SA e e beilego go R760 ka kgwedi. Thitlo ya R390 e akaretša feela 51% ya tekanyo ye ya go phela, go ra gore koketšo ye e dira se sennyane kudu go fediša mathata a ditšhelete.