
Table of Contents
BREAKING April 2026: Umthethosivivinywa omusha obusayo ‘we-Eskom Debt Relief Bill’ uphakamisa ukuthi omasipala badonse u-R150 ezibonelelweni ze-SASSA ngezinkokhelo zikagesi, kuncishiswe u-R390 ube u-R240. Sihlolisisa ukuthi lokhu kusho ukuthini ngenkokhelo yakho elandelayo.
Inkinga ka-R250 Billion: Kungani Isibonelelo sakho se-SASSA Sisengozini?
Inkinga yangempela iyenzeka kubantu baseNingizimu Afrika abasengozini kakhulu, futhi kulokhu akukhona nje ngezinkinga zobuchwepheshe noma ukubambezeleka kwezinkokhelo. Usongo luvela ngqo ohlelweni lukagesi lwezwe olonakele. Ngo-Ephreli 2026, omasipala ezweni lonke babekweleta u-Eskom imali engu-R250 billion. Lelo thalente likhulu kakhulu kangangokuthi linyakazisa ukuzinza kwawo wonke ugesi wezwe. Ukuze kulungiswe lokhu, uMnyango Wezezimali (National Treasury) uphuthumisa uMthethosivivinywa othi ‘Municipal Eskom Debt Relief Bill’. Kubukeka njengamaphepha ayisicefe, kodwa empeleni kuwusongo oluqondile kuma-akhawunti asebhange angaphezu kwezigidi ezingu-8.8 zabahlomula ngesibonelelo se-SRD. Isigatshana esithile kulo mthethosivivinywa yilokho okungikhathazayo: sizonika omasipala amandla okuthatha imali ezibonelelweni zenhlalakahle ukuze bakhokhe izikweletu zikagesi. Lolu shintsho luzoshintsha ngokuphelele inani lalokho okutholayo. Ungasahlola ikhasi lethu le-Payment Dates ukuze ubone ukuthi imali ifika nini, kodwa inani elivela esikrinini sakho lingase libe phansi kakhulu kunalokho okulindele.
‘I-Electricity Tax’ ka-R150: Kuzosebenza Kanjani Lokhu Kuhoxiswa Kwemali?
Ingxenye ekhathaza kakhulu yalo mthethosivivinywa, amaqembu anjenge-Black Sash asevele ehlaba umkhosi ngawo, ukuthi empeleni uguqula isibonelelo sakho se-SASSA sibe ithuluzi lokuqoqa izikweletu likahulumeni. Uhlelo lulula kodwa lulukhuni. Ukuze umasipala uthole usizo lwezikweletu, kufanele bafake amamitha kagesi akhokhelwa kusengaphambili (prepaid meters) futhi babe nolaka ekuqoqweni kwemali. Lokhu kufaka phakathi amandla okuthatha ‘imali ephansi yesevisi’ noma isikweletu esidala ngqo kunoma iyiphi inkokhelo kahulumeni exhunywe enombolweni yakho kamazisi (ID). Lokho kusho ukuthi isibonelelo sakho se-SASSA siphakathi kwalokho okungathathwa. Ngibone imibiko ephakamisa ukuthi bafuna ukuthatha u-R150 njalo ngenyanga. Uma lokhu kuqala ngo-June 2026, isibonelelo sakho sika-R390 sizocishwayo cishe ngo-40% ngaphambi kokuthi ufinyelele ku-ATM. Ukuthola u-R240 kuphela kuyinhlekelele. Lokhu kungaphansi kakhulu kwe-Food Poverty Line, eyayivele iku-R760 ekuqaleni kuka-2026. Asikhulumi nje ngenkokhelo encane lapha; sikhuluma ngokushintsha isibonelelo sibe inkokhelo enemibandela uhulumeni angayithatha noma nini lapho efuna.
Izinkokhelo zika-June 2026 Zisengozini: Ingabe Uhlala kumasipala oyi-‘Hotspot’?
Uhulumeni uhlela ukuhlola lokhu kumasipala ‘ama-hotspot’ kuqala—izindawo lapho izikweletu zika-Eskom ziphezulu kakhulu. Lokhu kuthinta kakhulu amadolobha amakhulu e-Gauteng, e-Eastern Cape, nase-Free State lapho abantu bekade bekuthola kunzima ukukhokha iminyaka. Uma uhlala kulezi zindawo, isibonelelo sakho sika-June 2026 yisona esiqondiwe kuqala. Uhlelo luzobe luzenzakalela ngokuphelele. I-SASSA izothumela u-R390 wakho ogcwele ebhange lakho, kodwa ngenxa yesivumelwano phakathi kwebhange nomasipala, u-R150 uzodonswa ngokushesha. Ngeke ube nezwi kulokho. Uhulumeni uthi lokhu ‘kubi okudingekayo’ ukuze kumiswe isiko lokungakhokheli izinkonzo, kodwa ngicabanga ukuthi kumane kujeziswa abampofu ngenxa yokuthi omasipala bayahluleka. Dr. Thandi Ngcobo, isazi sezenhlalakahle, ukubeke kahle kakhulu lapho ethi lokhu kuphoqa abantu ukuthi bakhethe phakathi kokuba nogesi nokudla. Lowo ukhetho okungafanele neze umuntu alwenze kuleli zwe.
Ingabe Lokhu Kusemthethweni? Amalungelo Akho Ngaphansi koMthetho Wezenhlalakahle
Ngisola ukuthi lokhu kuzogcina sekusezinkantolo. UMthetho Wezenhlalakahle (Social Assistance Act) ka-2004 ucacile ku-Section 21(1): isibonelelo senhlalakahle ngeke ‘sidluliswe, sinikelwe, sifofonelwe’ noma sithathwe abantu obakweletayo. Kufanele kube yimali evikelekile. Abameli sebeqalile ukuphikisa ngokuthi ukuthatha imali kagesi kubalwa njengokungekho emthethweni. Ingxenye ethusayo ukuthi uhulumeni angase azame ukubhala lo mthethosivivinywa omusha ngendlela engayinaki leyo mthetho yakudala. Bangase bathi ugesi uyisevisi eyisisekelo, ngakho-ke kulungile ukuthatha imali yesibonelelo ngenxa yawo. Uma isibonelelo sakho sinqatshwa ngenxa yezinye izizathu phakathi naleso sikhathi, usengasebenzisa yethu i-Appeals Guide ukuze ulwe, kodwa le ntela kagesi iyimpi enkulu kakhulu engokomthetho.
Ungazilungiselela Kanjani: Izinyathelo Zokuvikela Isibonelelo sakho Ngaphambi kuka-June 2026
Umthethosivivinywa awukabi umthetho okwamanje, kodwa izinto zihamba ngokushesha. Kufanele uqale ukuzivikela manje ngaphambi kokuthi u-June 2026 afike. Nakhu engingakwenza:
- Hlola Isikweletu Sakho Sikamasipala: Iya ehhovisi lendawo noma uhlole ku-inthanethi. Kufanele wazi ukuthi ukweleta malini ngempela. Ungakuvumeli kube isimanga.
- Khuluma NoMasipala Wakho: Uma ukweleta imali, buza ngezinhlelo ‘ze-indigent support’. Uma ubhaliswe njengomndeni ohluphekayo, ungase uvikeleke kulokhu kudonswa kwemali okuzenzakalelayo.
- Lungisa Amaphepha Akho: Qiniseka ukuthi umasipala unemininingwane yakho elungile ye-SASSA nobufakazi bendawo yokuhlala. Uzodinga lokhu ukuze ufake isicelo sanoma yiluphi usizo abalunikezayo.
- Phakamisa Izwi Lakho: Landela amaqembu afana ne-Black Sash. Uma umthethosivivinywa uya ePhalamende ukuze umphakathi uphawule, yenza izwi lakho lizwakale.
Isimo siyashintsha njalo futhi ukuntuleka kwezimpendulo ezicacile kuhulumeni kuyakhathaza. Uma ungaqiniseki ukuthi isibonelelo sakho sisasebenza yini manje, qiniseka ukuthi wenza i-SRD Status Check njalo ukuze ugcine imininingwane yakho isikhathi.
FAQs
Ingabe u-Eskom noma umasipala angakwazi ukuthatha imali kwisibonelelo sami se-SASSA ngo-2026?
Njengamanje, uMthetho Wezenhlalakahle uthi isibonelelo sakho sivikelekile kubantu obakweletayo. Nokho, lo mthethosivivinywa omusha we-Municipal Eskom Debt Relief Bill uklanywe ngokukhethekile ukuze udlule lowo mthetho. Uma uphasiswa, uzovumela ukuthi kuthathwe imali kagesi okokuqala ngqa.
Ingabe lokhu kuncishiswa kuka-R150 kuzothinta inkokhelo ye-SASSA ka-June 2026?
Uhulumeni uhamba ngokushesha kakhulu. Uma konke kuhamba ngohlelo, uhlelo lokuhlola (pilot program) lungaqala ukuthatha imali ezinkokhelweni zika-June noma u-July 2026, ikakhulukazi uma uhlala ezindaweni ezinezikweletu eziningi.
Ingabe wonke umuntu ohlomula nge-SASSA ozotholwa yilesi saphulelo sika-R150?
Cha, ngeke kube yiwo wonke umuntu kanyekanye. Kuzoqala ngabantu abahlala komasipala abajoyina lolu hlelo lwe-debt relief. Kubhekiswe kakhulu kubantu abane-akhawunti kagesi egameni labo esalele emuva ngezinkokhelo.
Kwenzekani uma ungenayo i-akhawunti kagesi esemthethweni egameni lakho?
Lokhu kuyinkinga enkulu. Umthethosivivinywa kungenzeka uzame ukuxhumanisa i-ID yakho nesibonelelo sakho nendawo ohlala kuyo. Uma uqashile, ungase ugcine usukhokhela isikweletu sikamnikazi wendlu.
Ngingakuphikisa kanjani ngokusemthethweni uMthethosivivinywa we-Eskom Debt Relief?
Uma umthethosivivinywa ulethwa ePhalamende, kumele kucelwe imibono yomphakathi. Bheka amaqembu anjenge-OUTA noma i-Black Sash—ngokuvamile basiza umphakathi ukuthumela izikhalazo ekomidini lephalamende.
Uma kudonswa u-R150, ingabe isimo sami sesibonelelo se-SRD sizobonisa ukuthi ‘Paid’?
Yebo, futhi yilokho okwenza kube ubuqili. I-SASSA izobonisa ukuthi ikukhokhele u-R390 ophelele. U-R150 uzothathwa ibhange noma umasipala ngemva kokuba imali isifikile. Kuzobukeka njengokudonswa kwemali okuvamile ebhangeni.
Read Next
Isimo Esibucayi Sesinkwa sika-R20 noBisi luka-R30: Indlela Abadayisi Abakhulu Ababulala ngayo Izitolo Ze-Spaza Nomhlomulo wakho we-SASSA ka-R390 ngo-2026
OKUSHISAYO April 2026: Umbiko omusha uveza ukuthi izinkulungwane zezitolo …
Ingabe Isibonelelo Sakho se-R390 'Sashabalala'? Umhlahlandlela Osemthethweni ka-2026 Wokulungisa Imininingwane Engalungile Yebhange Nomakhalekhukhwini kwa-SASSA
OKUBALULEKILE ngoMeyi 2026: Izinkulungwane zezinkokhelo zesibonelelo se-SASSA …
Comments & Discussions