
Table of Contents
KUBRIKING May 2026: Umbiko ovela ku-Auditor-General uveze ukulahleka kuka-R500 million ngonyaka ngenxa yama-“ghost beneficiaries” ohlelweni lwe-SASSA. Njengoba kuqala ukulungiswa kwezokuphepha, kusho ukuthini lokhu ngenkokhelo yakho ka-Juni 2026? Sihlola izingozi zokubambezeleka nezindlela zokuvikela inkokhelo yakho.
Isimemezelo sika-R500 Million: Lithini Ngempela Umbiko ka-Auditor-General?
Uhlelo lokukhokha lwe-SASSA lusanda kuthola igalelo elikhulu. Umbiko ovela ehhovisi lika-Auditor-General uphume ekuqaleni kuka-May 2026, kanti imininingwane mibi kakhulu kunalokho ebesikucabanga. Isindaba ekhishwe yi-News24 iqale yaveza lokhu: cishe u-R500 million ulahleka minyaka yonke ngenxa yama-“ghost beneficiaries” (abazuzi bomgunyathi).
Lokhu akukhona nje ukuthi abantu abambalwa baqamba amanga emafomu. Lokhu kuwukubamba inkunzi okuhleliwe. I-AG iveza ukuthi kukhona amaphrofayili omgunyathi angaba ngu-120,000 athola izinkokhelo zenyanga ngenyanga ngokusebenzisa izimbobo ohlelweni lwe-SASSA lokuhlola ukuthi ngubani umuntu ophilayo nongelona iqiniso. Ngibuyekeze uhlelo olusemthethweni ekhasini lethu le-SASSA Payment Dates, kodwa lolu kukhwabanisa lwengeza ukucindezeleka okungadingekile. Ukukhathazeka kwami ukuthi njengoba uhulumeni ezama ukulungisa lokhu ngokusheshe, bangase bagcine bevimbela abantu bangempela ngenhloso yokukhombisa ukuthi kukhona abakwenzayo ngaphambi kokukhokhwa kuka-Juni 2026.
Kusebenze Kanjani Lokhu ‘Kwebiwa Kwemali’: Ukuhlaziya Imigodi Ohlelweni Lokukhokha
Kufanele uzibuze ukuthi u-R500 million ungashabalala kanjani kanjalo nje. Uma ubheka umbiko we-AG, kucacile ukuthi abakhwabanisi abazange basebenzise iqhinga elilodwa; bahlasele ubuchwepheshe be-SASSA obudala kuzo zonke izinhlangothi.
Inkinga enkulu wukuthi uhlelo belungahloli izinombolo zomazisi (ID) nemininingwane yoMnyango Wezasekhaya (Home Affairs) ngesikhathi sangempela. Lokhu kuvumele amaqembu ezigebengu ukuthi asebenzise omazisi babantu abafile noma adale amaphrofayili angewona kodwa abukeka njengangempela ukuze aphumelele ekuhlolweni kokuqala. Okucasula nakakhulu yizinsolo zokuthi kukhona abasebenzi bangaphakathi abasizayo ekweqeni izilawuli ezibekelwe ukuvikela imali yethu.
Ngifanisa uhlelo lokukhokha lwe-SASSA nephayiphi elikhulu lamanzi elenzelwe ukuletha amanzi asindisa izimpilo ezigidini zemizi eNingizimu Afrika. Lolu khwabanisa lukhombisa ukuthi iphayiphi ligcwele amathephu angekho emthethweni, antshontsha amanzi ngaphambi kokuba afinyelele endlini yakho. Manje, i-SASSA izama ngazo zonke izindlela ukuvala leyo migodi, kanti kunengozi yokuthi bangase bavele bamise amanzi emzini wakho ngephutha kule nqubo.
‘Ukuvalwa Kwezikhala’: Ukulungiswa Kwezokuphepha Nezingozi Enkokhelweni Yakho Ka-Juni
I-SASSA manje isiqala ukulungiswa okukhulu kwezokuphepha ngenxa yokukhononda komphakathi. Lokhu ngikubiza ngokuthi “The Big Freeze” ngoba kuzophazamisa kakhulu izinkokhelo zika-Juni 2026.
Bavula ama-algorithm amasha aqinile azohlola noma iyiphi i-akhawunti ebukeka isolisa kancane. Lokhu kusho ukuthi kuzohlolwa iphrofayili yawo wonke umuntu othola isibonelelo ku-Home Affairs, emabhange, naku-SARS. Ingozi kuwe yi-“false positive”. Lokhu kwenzeka lapho uhlelo lubona iphutha elincane elingenangozi kuphrofayili yakho bese lunquma ukuthi uyi-“ghost”.
Umhlaziyi wase-Black Sash ukhombe ukuthi lezi zinyathelo ezithathwa ngokushesha zivame ukulimaza abantu abantulayo kuqala. Inkokhelo yakho ka-Juni 2026 ingase ibonakale njenge-“approved” ohlelweni kodwa ihlale isimo esithi “hold” ngenkathi kusahlolwa ngabasebenzi. Lokho kukushiya ungenalutho ngosuku lokuhola ngenkathi izikhulu zisazama ukulungisa imfuhlumfuhlu yazo.
Ingabe Usengozini Yokubizwa Nge-‘Ghost’? Uhlu Lwezinto Okufanele Uzibheke
Nansi ingxenye ethusayo: ungaba isakhamuzi esithembekile kodwa uhlelo lukumise. Uhlelo alubazi ubuso bakho noma ubunzima bakho; lwazi kuphela idatha yakho. Uma iphrofayili yakho inezinkinga kulezi ezilandelayo, imali yakho ka-Juni 2026 isengozini.
Ngiphakamisa ukuthi uhlole lezi zinto ezine ngokushesha:
- Izinombolo Zocingo Ezindala: Uma ushintshe inombolo yakho selokhu wafaka isicelo, lokho kuyisibonakaliso esibi kakhulu. Inombolo engasebenzi yenza uhlelo lucabange ukuthi i-akhawunti isishiyiwe noma iwumgunyathi.
- Imininingwane Yebhangengane Engalungile: Isibonelelo sakho kufanele siye ku-akhawunti ekwigama lakho kuphela. Uma usebenzisa i-akhawunti yomngane noma yomlingani, uhlelo lungase luyimise inkokhelo yakho kule nyanga.
- Izinguquko Zamanduze: Ingabe ubuyekeze imininingwane yakho ngesonto eledlule? Noma ngabe ushintsho beludingeka, isikhathi osenze ngaso singase sibangele ukuthi uhlelo lukuphindele emuva ukuze luhlolwe kabusha.
- Amaphutha Okubhala: Inombolo ye-ID eyodwa engalungile noma isibongo esibhalwe kabi sizokwenza ukuthi ukuhlolwa kwe-Home Affairs kwehluleke.
Ukuhlola lokhu manje iyona ndlela yodwa yokuhlala uvikelekile. Ungabona kahle ukuthi i-SASSA inani ngokusebenzisa ithuluzi le-SRD Status Check.
Uhlelo Lwakho Lokuzivikela: Ungayigcina Kanjani Imali Yakho Isaphila Ngaphambi Kwesikhathi Sokukhokha sika-Juni
Ungalindi umlayezo othi “Payment Failed”. Njengoba isikhathi sika-Juni 2026 sisondele, udinga ukuvikela iphrofayili yakho.
- Hlola Imininingwane Yakho Manje: Vakashela iwebhusayithi ye-SASSA SRD ubheke yonke imininingwane. Qiniseka ukuthi inombolo yocingo ebhaliwe iyona leyo onayo ephaketheni lakho njengamanje.
- Lungisa I-akhawunti Yebhange: Lokhu kubaluleke kakhulu. I-akhawunti kufanele ibe ngeyakho. Uma nisebenzisa i-akhawunti eyodwa nomunye umuntu, hamba uyovula eyakho i-akhawunti namuhla bese ubuyekeza imininingwane yakho ku-portal ngaphambi kokuba u-May aphele.
- Bheka Isimo Sakho Njalo: Ungahloli ngosuku lokuhola kuphela. Bheka njalo ngemva kwezinsuku ezimbalwa. Uma ubona isimo sithi “Pending” noma “Verification” kanti besithi “Approved”, uyazi ukuthi kukhona inkinga.
- Lungisa Amaphepha Akho: Gcina umazisi wakho nobufakazi bekheli kuseduze. Uma uhlelo lukuvala, kuzomele uthathe isinyathelo ngokushesha ukuze ukulungise. Uma udinga usizo ngezinto eziyisisekelo, ngihlanganise i-SRD Grant Application Guide echaza konke.
Ngale kuka-Juni: Ingabe Lesi Sigameko Sizophoqa i-SASSA Ukuba Ivuselele Uhlelo Lwayo Lokukhokha?
Nakuba ngikhathazekile ngesiphithiphithi lolu khwabanisa luka-R500 million oluzosidala ngo-Juni no-July 2026, ngithemba ukuthi kukhona okuhle okuzophuma kuku lokhu. Le nhlekelele kufanele ibe yisizathu sokuthi i-SASSA ishintshe isebenzise ubuchwepheshe besimanje.
Minyaka yonke sizwa ngesidingo sobuchwepheshe obungcono. Lolu kwebiwa kwemali kwenza lokho kuzithiba kubukeke kungenasidingo. Singase sigcine sesibona ukuqinisekiswa nge-biometrics—ukusebenzisa izigxivizo zeminwe noma ukuskena ubuso—okungenza ukuthi kube nzima kakhulu kubantu bomgunyathi. Kungase kuholele nasekutholeni uhlelo lwe-ID lwedijithali lwangempela eNingizimu Afrika. Izinyanga ezimbalwa ezizayo zizogcwala ukukhathazeka, kodwa umphumela wokugcina ungase ube wuhlelo olusisebenzela kangcono ngo-2027 nangale kwalokho.
FAQs
Kuyini ngempela lokhu kukhwabanisa kwama-‘ghost beneficiaries’ e-SASSA kuka-May 2026?
Lokhu kuvele lapho umbiko ka-Auditor-General uthola ukuthi cishe u-R500 million untshontshwa minyaka yonke. Izigebengu zisebenzisa amaphrofayili omgunyathi angaba ngu-120,000—zisebenzisa omazisi babantu abafile—ukuze zithole imali okufanele ngabe iya kubantu baseNingizimu Afrika abadinga usizo.
Ingabe inkokhelo yami ye-SASSA ka-Juni 2026 izobambezeleka ngenxa yalolu khwabanisa?
Kungenzeka kakhulu. Nakuba i-SASSA ingalushintshanga usuku olusemthethweni, benza ukuhlola kwezokuphepha okuphuthumayo. Uma uhlelo lubona iphutha elincane kudatha yakho, imali yakho ingase imiswe ukuze ihlolwe kabusha, ngisho noma ufanelwe yiyo.
Ngingabheka kanjani ukuthi i-akhawunti yami ye-SASSA imisiwe yini?
I-SASSA ngeke ikuthumelele umyalezo othi i-akhawunti yakho isolisayo. Kufanele uzihlolele isimo sakho kuwebhusayithi ye-SRD. Uma isimo sakho sishintsha ngokuzuma sisuka ku-‘Approved’ siya ku-‘Pending’ noma ‘On Hold’, kuwuphawu lokuthi uhlelo olusha lwezokuphepha lumise inkokhelo yakho.
Ngenzenjani uma isibonelelo sami sika-Juni 2026 singafiki ngosuku okulindeleke ngalo?
Qala ngokuhlola isimo sakho ku-inthanethi. Uma sithi ‘Paid’ kodwa imali engekho, linda amahora angu-48 ukuze ibhange liqedele. Uma sithi ‘Failed’ noma sihlale ku-‘Approved’ ngaphandle kosuku lokukhokha, udinga ukushayela i-SASSA. Uma uvinjwe ngokungafanele, kuzomele ufake isikhalazo (appeal).
Ingabe kuphephile ukuthola isibonelelo sami ebhange noma ezitolo (retail points) njengamanje?
I-akhawunti yebhange egameni lakho iphephe kakhulu njengamanje. Inikeza ubufakazi obucacile bokuthi i-ID yakho ihambisana nemali. Ukulanda imali ezitolo kungase kube nengozi uma inombolo yakho yocingo ingabhaliswanga (RICA) egameni lakho, njengoba uhlelo olusha lungase lukubone njengosolisayo.
Lolu kukhwabanisa luyithinta kanjani imihla yokukhokha ye-SASSA ka-Juni 2026?
Izinsuku ezisecalendeni zihlala zinjalo. I-SASSA isahlela ukukhokha ngezinsuku ezijwayelekile zabantu abadala, abakhubazekile, nabantwana. Inkinga akulona usuku lokukhokha; inkinga wukuthi inkokhelo yakho ingase ikhishelwe eceleni ngenkathi besahlola umazisi wakho.
Read Next
R390 Grant BLOCKER: Umhlahlandlela Wakho ka-2026 we-Security ye-Voice ID kwa-FNB, Capitec ne-Standard Bank
Kusukela ngoMeyi 2026: Amabhange amakhulu aseNingizimu Afrika ethula uhlelo …
Iposi LIVALIWE: Indlela Okukhokhwa ngayo Isibonelelo sakwa-SASSA se-R390 ISISHINTSHILE. Umhlahlandlela Osemthethweni wezi-2026
Ukungakhokhi kahle kwe-South African Post Office (SAPO) ngoMeyi 2026 kushiye …
Comments & Discussions