Izibonelelo Ze-SASSA Zisengcupheni? Lokhu Okushiwo yi-Budget Speech Ka-2026 Nge-R370 Yakho

By Sassa Information Portal Team

Ukuhlaziya okuphelele kwezinto ezingenzeka ngemuva kwe-National Budget Speech ka-February 2026 kubahlomuli be-SASSA, kuhlola izimo zokusikwa kwezibonelelo ngenxa yokunciphisa izindleko noma ukunyuswa kwazo ngenxa yokhetho ngaphansi kwe-Government of National Unity (GNU).

Ukuthula Ngaphambi Kwesishingishane: Isizwe Sibambelele Umoya

NgoFebhuwari 2026, kuhlale ukuthula okukhulu phezu kwezigidi zabantu baseNingizimu Afrika abancike ezibonelelweni ze-SASSA. Onke amehlo abheke eKapa. UNgqongqoshe Wezezimali ulungiselela ukwethula inkulumo, okuyiqiniso, ezwakala njengesikhathi sokuphumelela noma sokuwa ezweni. Lokhu akuyona nje inqwaba yezinombolo ezibhorekayo ephepheni. Kumayelana nokusinda. Kuze kube abantu abangaphezu kwezigidi ezingu-18, okusephaketheni lesikhumba kuzonquma intengo yesinkwa noma ukuthi uyakwazi yini ukukhokhela itekisi eya emtholampilo eGauteng. Isibonelelo se-Social Relief of Distress (SRD) R370 siyintambo yokuphila yalabo abangasebenzi, futhi okwamanje, silenga ngentambo encane. Ngihlala ngicabanga nge-Government of National Unity (GNU). Le nhlangano yabaphikisi bangaphambili kufanele ikhethe phakathi kokonga imali nokusindisa abantu. Amahemuhemu avela emagcekeni amandla athi konke kuyahlolwa, futhi kulabo abalinde imali yabo, ukuthula kuyesabisa. Lesi sibhajethi sibonisa kahle ukuthi uhulumeni ubahlonipha kangakanani abampofu kule ‘New’ South Africa.

I-Tightrope Ye-GNU: Ukulinganisa Izimali Nomgomo

Ukuze uqonde isibhajethi sika-2026, kufanele ubheke isimo esiyinkinga i-Government of National Unity ebhekene naso. Ngakolunye uhlangothi, unezakhamuzi zenhlangano nabatshalizimali baphesheya abamemeza ’ngokuyala kwezezimali.’ Babheka ukukhula komnotho okuvilaphayo kanye nomthethosivivinywa omkhulu weholo likahulumeni bese bethi kufanele sinciphise ukusebenzisa imali. Isixazululo sabo sihlala siwukuthatha kulabo abangenalutho. Bathi iNingizimu Afrika ayikwazi ukukhokhela lolu hlelo lwezenhlalakahle futhi baphikisa ngokuthi isibonelelo se-R370 senza abantu ‘bancike.’ Lokhu kuyimpikiswano edumazayo, futhi yilokho kanye esakubona kuxoxwa ngakho ezihlokweni ezifana nethi ‘SASSA’s R370 ‘Work-for-Grant’ Scheme for 2026: The End of ‘Money for Nothing’?’. Ngakolunye uhlangothi, unamaqembu nezinhlangano ezimele izigidi zabantu abahlala ebuphofini. Njengoba ukhetho loMasipala luka-2026 lusondela, abaceli nje ukuthi izibonelelo zihlale, kodwa bafuna zinyuswe. Bayazi ukuthi ukusika usizo manje kungaba wukukhaphela okukhulu. Kungaze kuholele emibhikishweni noma esiyaluyalwini. UMongameli noNgqongqoshe Wezezimali bahamba endaweni enzima. Yonke iRand abayinikeza izibonelelo yiRand abangeke bayisebenzise ukugcina inhlanganisela yabo ebuthakathaka ijabule. Lokhu akukhona nje mayelana nezomnotho; kuyisibalo esinzima, esibandayo kwezepolitiki.

Isimo 1: I-’Austerity’ Axe Eshaya I-R370 Yakho

Ake sikhulume ngesimo esiyiphupho elibi: isibhajethi sokunciphisa izindleko (austerity). Yilokhu okwenzekayo uma uhulumeni elalela ‘amahubhu’ afuna ukunciphisa ukusebenzisa imali. Cishe ngeke babe nesibindi sokusika inani le-R370 ngokuqondile. Lokho kungaba wukuzibulala kwezepolitiki. Kunalokho, bazosebenzisa ‘izinyathelo zokusika ezingabonakali’ (stealth cuts).

Banganciphisa umkhawulo wemali engenayo. Okwamanje, awukwazi ukuthola ngaphezu kwe-R624 ukuze ufaneleke. Uma behlisa lokho ku-R500, amakhulukhulu ezinkulungwane zabantu abenza imisebenzi engatheni bazosuswa ngokungazelele. Bangenza futhi inqubo yokufaka isicelo ibe yiphupho elibi. Lindela ‘izinhlelo ezizenzakalelayo’ eziningi ezikwenqabayo ngenxa yephutha elincane kakhulu. Uma wake wabona isimo ‘Esingavunyelwanga’ ngaphandle kwesizathu, uyazi ukuthi lokhu kusebenza kanjani. Kuzodingeka uhlale ubheke I-SRD Status Check ukuze uqinisekise ukuthi imali yakho ayikancishiswa buthule. Kuyindlela yokonga izigidigidi ngaphandle ‘kokuqeda’ isibonelelo ngokusemthethweni.

Isimo 2: Isimanga ‘Sokudonsa Amavoti’ Ngaphambi Kokhetho

Manje, bheka enye into engenzeka. Ngenxa yokuthi ukhetho loMasipala lusondele kakhulu, i-GNU ingase inqume ukuthi ‘ukuthenga’ amavoti kuyindlela ephephe kunazo zonke. Kule nguqulo yesimo, uNgqongqoshe Wezezimali uzama ukuba iqhawe. Angakwazi ukusukuma amemezele ukwanda okukhulu, okungaphezu kokwenyuka kwamandla okuthenga. Mhlawumbe i-R370 yeqela ku-R450 noma ku-R500.

Lokhu kungaba ukunqoba okukhulu kuhulumeni esikhathini esifushane. Kungaba yizindaba ezinkulu, futhi abantu bazozizwa bekhululekile ngempela. Bazozibeka njengabavikeli babampofu. Kodwa ngikhathazekile ngezindleko zesikhathi eside. Le mali izovela kuphi? Imvamisa kusho isikweletu esengeziwe noma izintela eziphezulu njenge-VAT, okwenza konke kubize kakhulu kuwo wonke umuntu. Kuyingozi ethengisa ukuzinza kwesikhathi esizayo ukuze uthole amavoti ambalwa namuhla.

Indlela Ephakathi: Lokho Ochwepheshe Ababikezela Ukuthi Kuzokwenzeka Ngempela

Iqiniso cishe lizohlala endaweni ethile phakathi. Abantu abaningi abakufundayo lokhu ngenxa yokuphila balindele isibhajethi ‘Sothando Olunzima.’ Kuyisivumelwano esingeke senze muntu ajabule kakhulu. Nakhu engikulindele ukukubona nge-R370 yakho:

  • Ukunyuka Okuncane: Cishe uzothola ukunyuka okuncane, mhlawumbe i-R20 noma i-R25. Lokhu kuzoletha isamba esingaphansi nje kwe-R400. Kwanele ukuba bathi ‘bayinyusile,’ kodwa eqinisweni, ngeke ihlanganise ngisho nezindleko ezikhuphukayo zempuphu.
  • Izimo Ezinamathiselwe: Ukunyuka kuzofika nemithetho. Singabona imiqondo ‘yomsebenzi-ngenxa-yesibonelelo’ iba semthethweni. Lokhu kusho ukuthi uma unamandla emzimbeni, kungase kudingeke ubhalisele izizinda zemininingwane yemisebenzi kahulumeni noma wenze umsebenzi womphakathi. Bazosebenzisa nezinhlelo ezintsha ze-biometric zokuhlola umazisi. Uma izigxivizo zakho zeminwe noma ubuso bungafani kahle namarekhodi abo, uyasuswa.
  • Ukukhuluma ‘Ngokuzimela’: Uhulumeni uzoyeka ukukhuluma ’ngosizo’ bese eqala ukukhuluma ’ngokuzimela.’ Bazofaka imali encane ekuqeqeshweni kwamakhono bese bekutshela ukuthi isibonelelo sesikhashana kuphela. Kusho ukuthi i-R370 izohlala, kodwa inamaphepha engeziwe nabantu abaningi ababheka konke okwenzayo.

Indlela Yokulungiselela I-Budget Speech Nangale Kwalo

Ukungaqiniseki kuyakhathaza, kodwa akufanele kukukhubaze. Okokuqala, ziba namahlebezi e-WhatsApp. Linda kuze kukhulume uNgqongqoshe ngempela. Uma inkulumo isiphelile, hlola isizindalwazi esisemthethweni se-SASSA noma imithombo yezindaba ethembekile ukuze ubone ukuthi yini ngempela eshintshile. Okwesibili, qiniseka ukuthi i-SASSA inemininingwane yakho efanele. Uma beqala ukusebenzisa izinhlelo ezintsha zokuqinisekisa, i-ID yakho, inombolo yefoni, nemininingwane yasebhange kufanele kube iphelele. Uma wake wenqatshwa ngaphambili, lungela ukulwa nakho usebenzisa I-Appeals Guide. Okokugcina, qapha izinsuku. Imithetho ingashintsha, kodwa usadinga ukwazi ukuthi imali yakho izofika nini. Gcina ikhasi Lezinsuku Zokukhokha libhalwe phansi. Ukuba ngumuntu othatha isinyathelo ngaphambi yiyo yodwa indlela yokubhekana nanoma yini uhulumeni azosiphonsa yona ngokulandelayo.

FAQs

Ingabe isibonelelo sami se-SASSA sizoncishiswa ngemuva kwe-Budget Speech ka-2026?

Ukusikwa ngokuqondile kwenani leRand lezibonelelo ezikhona njenge-Old Age noma i-Disability grant akunakwenzeka ngenxa yezingozi zezepolitiki nezenhlalo. Kodwa-ke, isibonelelo se-SRD R370 singabhekana ’nokuncishiswa okungabonakali’ (stealth cuts) ngokusebenzisa imigomo eqinile yokufaneleka, umkhawulo wemali engenayo ophansi, noma izinqubo zokuphatha eziqinile ezingabancishi abafaki zicelo abaningi.

Yini enokwenzeka kakhulu ukuthi ishintshe nge-R370 grant ngo-2026?

Abahlaziyi abaningi babikezela ukwanda okulinganiselwe, okuhambisana nokwenyuka kwamandla okuthenga, okungu-R20-R25. Lokhu kwanda cishe kuzohambisana nezimo ezintsha, njengokubhaliswa okuphoqelekile ezizindeni zemininingwane zokufuna umsebenzi kahulumeni noma ukuqinisekiswa okuqinile kwe-biometric ukuze kuncishiswe ukukhwabanisa.

Sizokwazi nini uma izibonelelo ze-SASSA zinyuka ngo-2026?

Isimemezelo esisemthethweni mayelana nokunyuka kwezibonelelo senziwa nguNgqongqoshe Wezezimali ngesikhathi se-National Budget Speech, evame ukwenzeka evikini lesithathu noma lesine likaFebhuwari. Amanani amasha esibonelelo avame ukuqala ukusebenza ngo-April 1st, ukuqala konyaka omusha wezimali.

I-Government of National Unity (GNU) iyithinta kanjani i-SASSA grant yami?

I-GNU idala ukungaqiniseki ngoba amaqembu ahlukene ngaphakathi kwenhlangano anezindlela eziphikisanayo mayelana nokusebenzisa imali yomphakathi. Abanye bathanda ukuyala kwezezimali nokunciphisa izindleko, kanti abanye bakhuthaza ukwandisa inethiwekhi yezokuphepha komphakathi. Isinqumo sokugcina sebhajethi mayelana nezibonelelo kuzoba yisivumelwano sezepolitiki phakathi kwalezi zifiso eziqhudelanayo.

Ngingathola kuphi ulwazi oluthembekile ngemuva kwe-Budget Speech?

Gwema ukuncika emahemuhemu ezinkundleni zokuxhumana. Ukuze uthole ulwazi oluyiqiniso, bheka isizindalwazi esisemthethweni se-SASSA (sassa.gov.za), isizindalwazi se-National Treasury (treasury.gov.za), kanye nezindawo zezindaba ezithembekile. Sizophinde sinikeze ukuhlaziya okuphelele kwezinguquko lapha.

Uma imithetho ishintsha, ngabe kuzodingeka ngifake isicelo kabusha se-R370 grant yami?

Kungenzeka. Uma uhulumeni wethula imigomo emisha ebalulekile yokufaneleka noma uhlelo olusha, bangase bacele bonke abahlomuli abakhona ukuthi baqinisekise kabusha ukufaneleka kwabo noma bafake isicelo kabusha. Abahlomuli kufanele babheke izimemezelo ezisemthethweni ze-SASSA ngokushesha ngemuva kwe-Budget Speech.

Comments & Discussions