Uhlelo lwe-SASSA lwe-R370 'LweMali Esebenzelwe' lwango-2026: Ingabe Sekuphela 'Kwemali Engenziwanga Lutho'?

By Sassa Information Portal Team

Eshintshweni olukhulu loHlelo oluhlongozwe ngoJanuwari 2026, uhulumeni waseNingizimu Afrika ucubungula ukuguqula isibonelelo se-SRD sika-R370 sibe uhlelo ‘LweMali Esebenzelwe’ olunemibandela. Le ndatshana ihlaziya ‘Uhlelo Lwesakhamuzi Esisebenzayo’ (‘Active Citizen Programme’), iphenya ukuthi ingabe luyindlela yangempela eya esithunzini nasemakhono noma isinyathelo esiphikisayo esiya emsebenzini oyisibopho, okhokhelwa kancane kubantu abasengozini enkulu kuleli.

Isiphakamiso Esishaqisayo: Ingabe Isibonelelo Esingenamibandela Sika-R370 Siyanyamalala Ngo-2026?

Sizobhekana nenguquko enkulu ngoJanuwari 2026. UMnyango Wezokuthuthukiswa Komphakathi (DSD) ukhuluma ngokubopha isibonelelo se-SASSA sika-R370 emsebenzini womphakathi oyisibopho noma ekuqeqeshweni kwamakhono. Ngibheke kulolu ‘Hlelo Lwesakhamuzi Esisebenzayo’ kanye nezingxabano zikahulumeni ngalo, futhi, ukugxeka okuvela emphakathini kukhulu ngesizathu. Lokhu kungashintsha konke ezigidini zabahlomuli be-SASSA. Lesi isiphakamiso esikhulu. Isibonelelo se-SRD saqala ngesikhathi se-COVID-19 njengenetha elilula lokuvikela. Ukusibopha emsebenzini kuzwakala njengokushintsha okuphelele kwendlela umbuso obabona ngayo abampofu. Ngicabanga ukuthi kufanele sibuze: Ingabe lokhu kumayelana nokusiza abantu bathole imisebenzi, noma ingabe kuyindlela nje yokuthola abasebenzi abashibhile kubantu abadinga kakhulu ezweni? Kubantu abancike kule mali ukuze basinde, lezi zindaba akulona nje ushintsho lohlelo. Kungumthombo omkhulu wokucindezeleka.

Ukuhlaziya ‘Uhlelo Lwesakhamuzi Esisebenzayo’: Kuzobandakanyani ‘Ukusebenzela Isibonelelo’?

Asinayo yonke imininingwane okwamanje, kodwa abantu abasondelene noMnyango Wezokuthuthukiswa Komphakathi sebeqala ukukhuluma. Uhlelo luhlela ukuxhumanisa isibonelelo sakho sika-R370 nenani elithile lamahora okusebenza. Ngizwile amahlebezi amahora angama-20 kuya kwangama-40 ngenyanga ‘wokubamba iqhaza okusebenzayo.’ Ukuthi lokho kuzoba yini ngempela kuncike lapho uhlala khona. Imisebenzi Engenzeka Ifaka: * Umsebenzi Womphakathi: Ungacelwa ukuthi uhlanze imigwaqo, usebenze ensimini yokudla yasendaweni, usize emahholo omphakathi, noma wenze umsebenzi olula wokulungisa izakhiwo zomphakathi. * Ukuqeqeshwa Ngamakhono: Lokhu kubandakanya ukuya ezifundweni ezincane. Babheka izinto ezifana namakhono ayisisekelo ekhompuyutha, ukuphatha imali, noma ukuqeqeshwa komsebenzi njengokuthunga noma ukufaka amapayipi. Umqondo uwukukunikeza okuthile ongakufaka ku-CV. * Imisebenzi Yokufuna Umsebenzi: Kungadingeka ukuthi ufake ubufakazi bokuthi uyawufuna umsebenzi ngempela. Lokhu kungasho ukubhalisa kumarejista kahulumeni, ukuya emibukisweni yemisebenzi, noma ukukhombisa ukuthi uthumele inani elithile lezicelo. Ukusebenza kwalokhu kubukeka kuyiphupho elibi. Uhlelo luzoqhutshwa ezingeni likamasipala, futhi ngempela ngiyamangala ukuthi ubani ozophatha konke lokhu. Ubani othenga amathuluzi? Ubani oqondisa umsebenzi? Uma uhlala emzaneni omncane ongenamaphrojekthi aseduze, ingabe umane ulahlekelwe isibonelelo sakho? Lezi yizinkinga zangempela uhulumeni angakazixazululi. Uma okwamanje uthola isibonelelo, kufanele ubheke umhlahlandlela wethu ophelele wesicelo se-SRD ukuze ubone ukuthi izinto zisebenza kanjani manje.

Ubufakazi Bukahulumeni: Ingabe Lena Indlela Eya Esithunzini Nasekusebenzeni Komnotho?

Abantu kuHulumeni Wobumbano Likazwelonke (GNU) abaphusha lokhu bazama ukukuthengisa ’njengokusiza ngomfutho.’ Bakhuluma kakhulu ngesithunzi. Baphikisa ngokuthi ukusebenzela imali kunika abantu umuzwa wenjongo nokuzithiba ‘ukungabi nesipho’ okungenakuwenza. Baphinde bagxile kakhulu enkingeni yokuntuleka kwemisebenzi kwentsha. Ngokuphoqa abantu ukuba baye ekuqeqeshweni, banethemba lokuguqula isibonelelo se-SRD sibe ‘ithrampolini’ eligxumisa abantu emnothweni wangempela. Kuzwakala kukuhle ephepheni. Bese kuba khona inkulumo mayelana ’nokuncika kuhulumeni.’ Kukhona iqembu elikhulayo kuhulumeni elikhathazekile ngokuthi abantu baseNingizimu Afrika bancike kakhulu embusweni. Bafuna ‘Uhlelo Lwesakhamuzi Esisebenzayo’ lube ukunyakaza okuncane okuya ekuzethembeni. Bafuna isibonelelo sibe yisisombululo sokugcina, hhayi indlela yokuphila engapheli.

Ukuphikiswa: Ingabe Lokhu Kuwukuxhaphaza Nokuhlasela Abampofu?

Ukuphikiswa kube ngokushesha futhi, ngokombono wami, kunobufakazi. Izishoshovu nezinyunyana zikubiza lokhu ngokuthi ukuxhaphazwa okugunyazwe uhulumeni. Bala: uma usebenza amahora angama-40 ngenyanga ngo-R370, uhola cishe u-R9.25 ngehora. Iholo elincane likazwelononke lingaphezu kuka-R27. Lokho akuyona ‘imali yesibonelelo’—kuyiholo lesigqila. Ngiphinde ngikhathazeke ngabantu abangakwazi ngokomzimba ukwenza lokhu. Kwenzekani kumuntu onesifo esingapheli noma umama ongenaye ozobheka izingane zakhe ngenkathi ehlanza imigwaqo ngo-R9 ngehora? Kuzwakala kungenamusa ukwenza abantu ‘benze’ ubumpofu babo ukuze bathole usizo oluncane nje. Abagxeki bakhathazekile ngokuthi le yindlela nje yokuxosha abantu ohlelweni ngokwenza imithetho ibe nzima kakhulu ukuyilandela. Uma ukhathazekile ngokuthi isibonelelo sakho sima, qiniseka ukuthi uyasiqonda indlela yokufaka isicelo sokuphikisa.

Umcimbi Womhlaba Kanye Neqiniso Lasendaweni: Ingabe Lokhu Kuhlukile ku-EPWP?

Amanye amazwe afana neBrazil enze izinto ezinjengalezi, kodwa ngokuvamile, akucela ukuthi uthumele izingane zakho esikoleni noma uthole ukuhlolwa kwezempilo. INingizimu Afrika icela umsebenzi, okuphikisa kakhulu. Sivele sine-Expanded Public Works Programme (EPWP), pho kungani sidinga lokhu? Umehluko yimali. I-EPWP ngumsebenzi. Ikhokha iholo lansuku zonke elingaphezulu kakhulu kunesibonelelo sika-R370. Lolu hlelo olusha akuyona umsebenzi. Kuyisimo. Awuqashwanga; utshelwa ukuthi usebenze noma ngeke udle. Lolo hlukaniso lukhulu. Lufiphaza umugqa phakathi kokusiza abantu nokuphoqa ukuba basebenze ngeholo elingaphansi kwelincane. Lena indlela iNingizimu Afrika engakaze ihambe ngayo, futhi ngicabanga ukuthi izoholela ezimpini ezinkulu zasenkantolo.

Kusho Ukuthini Lokhu Kuwe Nesibonelelo Sakho Sika-R370 Ngo-2026

Njengamanje, lokhu kuseyisiphakamiso nje. Akukabi umthetho okwamanje, futhi kuzoba khona impi enkulu ePhalamende ngaphambi kokuba kwenzeke. Kodwa udinga ukuvula amehlo. Uma lokhu kudlula, cishe kuzodingeka ubhalise kumasipala wangakini bese ugcina ubufakazi bokubhala bakho konke okwenzayo ukuze ugcine imali yakho iqhubeka. Izinsuku zesibonelelo se-Basic Income Grant esingenamibandela zizwakala zikude kakhulu kunangaphambili. Iseluleko sami ukuthi uhlale unolwazi futhi ubheke noma yiliphi izwi elisemthethweni elivela ku-SASSA. Qaphela ikhasi lezinsuku zokukhokha ze-SASSA SASSA payment dates ukuze uthole noma yiziphi izibuyekezo. Siyangena enkathini ehluke kakhulu yezibonelelo zenhlalo eNingizimu Afrika, futhi kuzodingeka uzilungiselele ukuzivumelanisa uma lokhu kuba ngokoqobo ngasekupheleni kuka-2026.

FAQs

Ingabe uhlelo lwe-SASSA ’lokusebenzela isibonelelo’ luyihlelo elisemthethweni ngo-2026?

Cha. Kusukela ngoJanuwari 2026, lesi yisiphakamiso okukhulunywa ngaso kuhulumeni. Akukaphasiswa kube umthetho futhi akukabi yihlelo elisemthethweni okwamanje. Kubalulekile ukubheka izimemezelo ezisemthethweni ze-SASSA nezikahulumeni ukuze uthole noma yiziphi izibuyekezo.

Uma lokhu kudlula, ingabe wonke umhlomuli we-SRD kuzodingeka asebenze?

Isiphakamiso sithi singasebenza kubahlomuli abanamandla okusebenza. Kungenzeka kube nezikhishwayo kubantu abakhubazekile, abanesifo esingapheli, nabangaba abanakekeli abakhulu bezingane ezincane, kodwa le mininingwane ayikaqinisekiswa.

Hlobo luni lomsebenzi oluzodingeka ukuze uthole isibonelelo sika-R370?

Imisebenzi ehlongozwayo ihlanganisa umsebenzi womphakathi njengamaphrojekthi okuhlanza, ukubamba iqhaza ezingadini zokudla, noma ukusiza ezikhungweni zomphakathi. Kungase futhi kubandakanye ukuya okuphoqelekile emibuthwanweni yokuqeqesha amakhono noma ukufakaza ukuthi uwufuna ngempela umsebenzi osemthethweni.

Ingabe kusemthethweni ukwenza abantu basebenze ngo-R370 ngenyanga?

Lena indawo ebalulekile yokuphikisana. Abagxeki baphikisa ngokuthi lokhu kwephula uMthetho Weholo Elincane Likazwelonke. Kodwa, uhulumeni angakwazi ukukubeka ngokusemthethweni njengesimo sesibonelelo senhlalo, hhayi njengomsebenzi osemthethweni. Lokhu kungenzeka kakhulu kube inselele enkantolo uma uhlelo luqaliswa.

Lolu ‘Hlelo Lwesakhamuzi Esisebenzayo’ luhlukile kanjani ku-EPWP?

I-EPWP ibekwe njengohlelo lokuqashwa kwesikhashana ngeholo lansuku zonke elingaphezulu kunesibonelelo. Lesi siphakamiso siyisimo esiboshelwe esibonelelweni senhlalo, hhayi umsebenzi. Inkokhelo isibonelelo sika-R370 ngokwaso, okuholela enanini eliphansi kakhulu ngehora futhi kufiphaze umugqa phakathi kwenhlalakahle nomsebenzi.

Kuthiwani uma ngingakwazi ngokomzimba ukusebenza noma kufanele nginakekele izingane zami?

Noma yikuphi ukuqaliswa okulungile kwalolu hlelo kuzodingeka kufake imibandela ecacile yokukhishwa kwabantu abangenakho ukusebenza ngokwezempilo noma abangabanakekeli abakhulu. Ukufakazela lokhu kungase kudinge imibhalo, njengencwadi kadokotela noma izitifiketi zokuzalwa, kudale esinye isithiyo sokuphatha kubahlomuli.

Lungaqala nini lolu hlelo olusha lwe-SASSA?

Uma kubhekwa ukuphikiswa okukhulu kwezepolitiki kanye nobunzima bokusebenza, akunakwenzeka ukuthi luqalise ngokushesha. Uma luqhubeka, cishe ngeke luqale kuze kube sekupheleni kuka-2026, ngemuva kokubonisana okukhulu nomphakathi nezinqubo zephalamende.

Ngingatholaphi ulwazi olusemthethweni ngalesi siphakamiso?

Kufanele ubheke amawebhusayithi asemthethweni oMnyango Wezokuthuthukiswa Komphakathi kanye ne-SASSA. Futhi, landela izindaba ezinkulu ukuze uthole imibiko evela emihlanganweni yamakhomithi ephalamende, lapho kuxoxwa khona ngalezi zinhlelo.

Comments & Discussions