Ukuncishiswa Kwe-SASSA Nge-R20 Billion: Amadokhumende ka-2026 Aputshuziwe Aveza Uhlelo Lokukhipha Abantu Abayizigidi Ezintathu

By Sassa Information Portal Team

OKUPUTSHUZIWE Ephreli 2026: Idokhumende laseTreasury liveza ukuthi uhlelo lwe-‘Tiered Grant’ wuhlelo lokunciphisa isabelomali nge-R20 billion oluhloselwe ukukhipha abahlomulayo be-SRD abangaphezu kwezigidi ezi-3 ukuze kuxhaswe i-Youth Wage Subsidy entsha.

Inkohliso ye-R750: Ukuhlaziya Idokhumende ‘Le-Project Shift’ Eliputshuziwe

Umbiko othuse iNingizimu Afrika yonke osuselwa emadokhumendeni e-Treasury aphutshuziwe ngo-Ephreli 2026. Lolu hlelo, izikhulu ezilubiza nge-“Project Shift,” luzama ukwenza isibonelelo se-SASSA esinezinhlelo (tiered) sibonakale sengathi siwusizo kwabampofu. Kodwa uma ubhekisisa izibalo, kuwumdlalo wokudukisa abantu. Ukuhlaziya kwe-Daily Maverick kuveza ukuthi inhloso yangempela wukunciphisa isibalo sabantu abazuza i-SRD sisuke ezigidini ezingu-8.8 siye ezigidini ezingu-5.5 kuphela.

Lokho kusho ukuthi abantu abangaphezu kwezigidi ezi-3.3 abancike kule-R390 nyanga zonke bazosala bengenalutho. Uhulumeni ukhuluma ngezinkokhelo ze-R450 ne-R750, kodwa lezo zimali eziphezulu zenzeka kuphela ngenxa yokuthi bahlela ukukhipha izigidi zabanye abantu ohlelweni. Kubukeka njengendlela enonya yokunciphisa izinhlelo zomphakathi ukuze kutholwe imali yokuxhasa i-Youth Wage Subsidy evuna amabhizinisi.

Ugibe Olusha Lokungafaneleki: Uhlelo ‘Lwezigaba’ Luhlose Ukukukhipha

Ingqikithi ye-“Project Shift” yindlela entsha yokuhlola ukuthi ngubani “ompofu ngokwanele” ukuthi afaneleke, futhi kubukeka sengathi yakhelwe ukukhipha abantu. Ngokombiko oputshuziwe, isivivinyo sezimali esidala siyaphela. Esikhundleni saso, i-SASSA ifuna ukusebenzisa uhlelo oluyinkimbinkimbi olunamazinga amaningi engikholelwa ukuthi luzobamba izinkulungwane zabafake izicelo ngenxa yezithiyo zomthetho. Uhlelo luhlanganisa:

  • Ukuhlaziya Imali Engenayo Yasendlini: I-SASSA ngeke isabheka imali yakho kuphela. Esikhundleni salokho, bazosebenzisa imininingwane yakwa-Home Affairs, SARS, nama-credit bureau ukuze balinganise ukuthi wonke umndeni wakho uhola malini. Uma uhlala nomuntu onomsebenzi omncane, ungakhishwa, ngisho noma ungayitholi leyomali.
  • Ukuhlolwa Kwamakhono Okuphoqelekile (Skills Audits): Uzophoqeleka ukuthi ubhalise ohlwini lwedatha loMnyango Wezabasebenzi futhi uqedele ukuhlolwa kwamakhono. Uma ungahambisani nemithetho yabo “yokufuna umsebenzi ngenkuthalo”—emayelana nemithetho engakacaci kahle—uzokhishwa ngokuzenzakalelayo.
  • Izihlungi Zezomnotho Zezifunda: Le yingxenye engikhathaza kakhulu. Isiphakamiso sithi kube nemithetho ehlukene kuye ngokuthi uhlala kuphi. Umuntu ongasebenzi eGauteng angase abhekane nokuhlolwa okunzima kakhulu kunomuntu ose-Eastern Cape. Lokhu kubukeka kungenabulungiswa futhi kunobandlululo.

Ukusuka ku-R390 Grant kuye ku-Wage Subsidy: Ingabe Lokhu Kulungile?

I-R20 billion uhulumeni athemba ukuyonga isivele inemisebenzi elindeleke kuyo. Bafuna ukwandisa i-Youth Wage Subsidy, uhlelo olunikeza amabhizinisi ikhefu lentela uma eqasha intsha. I-Treasury ithi lokhu kusisusa ekusebenziseni imali “ngokungenzi lutho” kuya ekudaleni imisebenzi ngenkuthalo.

Angiqinisekile ngalokhu. Isazi sezomthetho somphakathi, uDkt Khwezi Mbeki, uveza ukuthi lolu xhaso luvame ukusiza abaqashi kuphela ukuthi behlise izindleko zamaholo ngaphandle kokudala imisebenzi yesikhathi eside. Futhi, lolu xhaso lungolwabantu abaneminyaka ephakathi kuka-18 no-35 kuphela. Uma uneminyaka engu-40, ungasebenzi, futhi ulahlekelwa isibonelelo sakho se-R390, lolu hlelo olusha alunikezi usizo kuwe. Njengoba ukungasebenzi kwentsha kukwi-60% ekuqaleni kuka-2026, siyayidinga imisebenzi, kodwa angicabangi ukuthi kufanele sidele impilo yabantu abadala ukuze siyikhokhele.

Ukungezwani Kwezombangazwe: I-GNU Ihlukene Phakathi Ngekusasa le-SASSA

Lokhu kuputshuka kwemibhalo kuhlabe uHulumeni Wobumbano (GNU) njengesando, kwaveza imifantu emikhulu kulo mfelandawonye. Imithombo yami ithi uhlangothi lukahulumeni oluthanda ezemakethe, ikakhulu i-DA, lusekela lolu hlelo. Bafuna ukususa abantu “ekuthembeleni ohulumeni baye emisebenzini.”

Ngakolunye uhlangothi, izinhlangothi ezingaphakathi kwe-ANC, kanye ne-EFF ne-MK, zilungele ukulwa. I-EFF isivele yasibiza lesi siphakamiso “njengesimemezelo sempi kwabampofu.” Lokhu akuyona nje inkulumo-mpikiswano yenqubomgomo; wukulwa okungase kuhlukanise i-GNU maphakathi nonyaka ka-2026 lapho kubuyekezwa isabelomali.

Ingabe Isibonelelo Sakho sikaMay/June 2026 Siphephile?

Ngifuna kucace kahle: lokhu kuyisiphakamiso esiputshuziwe, hhayi umthetho. Akukho okushintshile ngezinkokhelo zakho zikaMay noma June 2026. Ungavumeli amahemuhemu akuthuse. Imali yakho isazokhokhwa ngokwemithetho yamanje.

Kufanele ubheke izinsuku ezisemthethweni ze-Payment Dates zikaMay no-June 2026 futhi uqhubeke nokwenza i-SRD R350 Status Check yakho yenyanga nenyanga ukuze uqinisekise ukuthi konke kusesimweni. Ukushintsha umthetho onjengalona kuthatha izinyanga futhi kudinga umphakathi uphawule. Asikafiki lapho.

Impendulo Yezinhlangano Zomphakathi Futhi Ungalwa Kanjani

Ukugxekwa okuvela emaqenjini anjenge-Black Sash ne-Institute for Economic Justice (IEJ) kube kukhulu kakhulu. I-IEJ ibize lolu hlelo “njengokuhlasela kwengqondo” okuzoletha indlala eyengeziwe. Lawa maqembu asevele elungiselela amathuluzi awo ezomthetho ukulwa nalokhu enkantolo uma kwenzeka kuba semthethweni.

Into engcono kakhulu ongayenza manje wukuhlala unolwazi futhi wenze izwi lakho lizwakale. Uma uhulumeni evula ithuba lokuthi umphakathi uphawule, sebenzisa lelo thuba ukhulume. Futhi uma isibonelelo sakho sinqatshwa ngaphansi kwemithetho yamanje, ungayeki nje. Sebenzisa ikhasi lethu le-Appeals Page ukuze ulwele lokho okukufanele.

FAQs

Ingabe i-SASSA iyasinciphisa isibonelelo se-R390 ngokusemthethweni ngo-2026?

Cha. Kusukela ngo-Ephreli 2026, lokhu kuyisiphakamiso esiputshuziwe esivela kwa-Treasury futhi akuyona inqubomgomo kahulumeni esemthethweni. Amadokhumende aphutshuziwe aphakamisa uhlelo lokukhipha abantu abangaphezu kwezigidi ezi-3, kodwa akukaphasiswa njengomthetho. Zonke izinkokhelo zamanje ziyaqhubeka njengokujwayelekile.

Uhlelo olusha lwe-’tiered grant’ luzobakhipha kanjani abantu?

Uhlelo oluputshuziwe luhlongoza ukushintsha isivivinyo sezimali esilula sifake imithetho eqinile. Lokhu kuhlanganisa ukubheka iholo labo bonke abantu abahlala endlini eyodwa, hhayi elomuntu oyedwa nje, nokubhalisa okuphoqelekile ohlwini lwedatha kahulumeni lokufuna umsebenzi. Lezi zithiyo zenzelwe ukwenza kube nzima kakhulu ukufaneleka.

Luyini lolu xhaso lwamaholo entsha (Youth Wage Subsidy)?

I-Youth Wage Subsidy wuhlelo lukahulumeni olunikeza amabhizinisi izaphulelo zentela ngokuqasha abasebenzi abancane (abaneminyaka engu-18-35). Isiphakamiso wukunciphisa i-R20 billion kubhajethi ye-SRD ukuze kuxhaswe lolu hlelo.

Zizokwenzeka nini lezi zinguquko ze-SASSA uma zigunyazwa?

Uma isiphakamiso singagunyazwa, singase siqale ukusebenza onyakeni wezimali olandelayo, oqala ngo-2027. Kodwa-ke, sibhekene nokuphikiswa okukhulu kwezombangazwe, ngakho-ke ukuphasa kwaso akuqinisekile.

Ingabe inkokhelo yami ye-SRD ka-May noma June 2026 izothinteka?

Cha. Izinkokhelo zakho zezibonelelo zika-May no-June 2026 ziphephile futhi zizokhokhwa ngokohlelo nemithetho ekhona. Lesi siphakamiso senzelwe ushintsho lwenqubomgomo yesikhathi esizayo.

Ubani osethubeni elikhulu lokulahlekelwa isibonelelo sakhe ngaphansi kwalolu hlelo?

Ngokuhlaziya amadokhumende aphutshuziwe, abantu abasengozini enkulu yilabo abaneminyaka engaphezu kwengu-35 (abangafanelekile kuxhaso lwamaholo), abantu abahlala emizini enanoma yiluphi uhlobo lwemali engenayo, nalabo abangase bakuthhole kunzima ukuhlangabezana nezidingo zedijithali zokufuna umsebenzi.

Comments & Discussions